Nervische namen in de nevel des tijds
Met namen als Boduognatus en Bagacum voor vorst en oord hadden de Nervii zoals andere Belgische stammen duidelijk een Keltisch opzicht. Sommige van hun namen lijken evenwel Germaans, in lijn met oude...
View ArticleDe witte goden der wachthouders
In de bodem langs de Muur van Hadrianus zijn meer dan zestig wijstenen gevonden, lang geleden opgericht voor goden, met een naam die alleen vanuit het Germaans te begrijpen is en vermoedelijk...
View ArticleClik here to view.
Een vreemde naam tussen Maas en Waal
Behalve een oude toren op een bult bewaart het Gelderse dorp Puiflijk nog een andere merkwaardigheid: zijn naam. Daar kunnen we twee kanten mee op, waarvan de ene ons leiden kan naar de dagen van het...
View ArticleHet gehucht Hien bij Dodewaard
Veel van de oudste oordnamen van Nederland zijn te vinden in de Betuwe, waar sinds lang de klei tot weiden dient en men woont en kweekt op de oeverwallen. Van deze namen is Hien te ontraadselen aan de...
View ArticleClik here to view.
De zonnedochter als zuiverste bruid
In delen van het Avondland bestond vanouds de voorstelling van de zonnedochter—de bruid of zuster van de hemelse tweeling. Men kent haar in Letland nog steeds, als Saules meita, en ze is ook te...
View ArticleDe lichte ellen van Helénē van Troíē
De omvochten vorstin Helénē, om haar schoonheid vermaard, heette net als andere Griekse vrouwen en godinnen leukṓlenos ‘blankarmig, witarmig’ in de Iliás en de Odússeia. Het is een samenstelling van...
View ArticleClik here to view.
Een kruid gekoesterd in de klokbekertijd
Heden bekend onder de weinig gewortelde naam moerasspirea, dit inheemse kruid is in veelvoud gevonden in zeer oude graven in Nederland en elders in het Avondland, heeft meerdere gunstige eigenschappen...
View ArticleClik here to view.
Een bord vol ruinstaven
Wie Nederlandse ruinstaven op het scherm wil toveren, en daar is goede reden toe, hoeft heden een stuk minder moeite te doen. De nijvere taalveredelaar C.J. Righart heeft voor ons allen een bijzonder...
View ArticleIn het teken van de tremse
Dit jaar blijkt de korenbloem het meest geliefde inheemse kruid in de gemeente Groningen. Dat geeft reden om eens goed te kijken naar een bijzondere, oude benaming in Nederduitse streken voor deze...
View ArticleIets groens voor de geest
Een grote verschuiving is gaande. Het kruis wankelt en wedijvert met wereldse droombeelden, en van de halve maan vordert het vaandel. Uit noodzaak en verlangen kies ik voor iets anders: de ontwikkeling...
View ArticleWat ’n kwint!
Kennelijk bij toeval of onbewuste voorkeur beginnen woorden voor vervallen gebouwen e.d. dikwijls met een k, getuige Nederlands krot, gewestelijk knip en Fries klint. Hier heden vestigen we onze...
View ArticleJapans zen en zijn Nederlandse verwanten
Tekenend als zen voor het land van de rijzende zon in het verre oosten is, de oorsprong van woord en zaak ligt er ten westen van. Het woord is afkomstig van een Indo-Europese wortel, vermoedelijk een...
View ArticleHoe de kikvors doet
Rustig en roerloos toeven ze vaak, als waren ze het toonbeeld van geduld en bezinning, maar nooit zijn ze ernaar vernoemd—in de Lage Landen althans, waar ze om drie heel andere eigenschappen vanouds...
View ArticleDe naam Saskia
Halverwege de vorige eeuw weer in zwang geraakt bij herinnering aan Saskia van Uylenburgh, de vrouw van Rembrandt van Rijn, de naam Saskia wordt begrepen als uiteindelijk verwijzend naar het volk der...
View ArticleDe doudenduld van het dagenlengen
De grote uitbundigheid van blad en bloem in lente is niets minder dan het toonbeeld van hoogtijd. Laat ons dan eens kijken naar de opmerkelijke gelijkenis tussen twee oude, Germaanse woorden: *dulþô...
View ArticleDe groene gavers in het Vlaamse landschap
Ettelijke namen van oorden en wateren in Vlaanderen bewaren het woord gaver, dat zoveel betekent als ‘weide die tijdelijk onderloopt’, naar gangbare mening voorheen ‘moeras’. Een vorsing naar de...
View ArticleClik here to view.
De oordnamen Ark, Ork en Urk
Tot het de punt van een polder werd was Urk ruim duizend jaar deel van een eiland dat tevoren door veen met het vasteland verbonden was. De naam Urk stamt uit die oudste tijd en heeft verwanten elders....
View ArticleClik here to view.
Een god der Saksen
Bewaard in enkele middeleeuwse handschriften is de herinnering aan een god die lang geleden door de Saksen vereerd werd, als Sahsnôt op het vasteland en Seaxnéat op het eiland west van ons. We zoeken...
View ArticleEen mens kan teuluwen
Het is een zeldzaam genoegen te stuiten op een Nederlands woord waarvan de herkomst nog niet eerder onderzocht is. Dat geviel uw schrijver enige tijd geleden met het vergeten teuluwen ‘kneden’, dat een...
View ArticleHoe de kikvors doet
Rustig en roerloos toeven ze vaak, als waren ze het toonbeeld van geduld en bezinning, maar nooit zijn ze ernaar vernoemd—in de Lage Landen althans, waar ze om drie heel andere eigenschappen vanouds...
View Article